De natuur in Nederland bevindt zich door de droogte in een bedroevend slechte staat. Beken, vennen en venen staan droog. Bomen sterven af en grote stukken heide zijn verdord. Voor Nederland kenmerkende soorten dieren en planten zijn bijna of helemaal verdwenen. Op de hoge zandgronden staat de natuur op omvallen, aldus Natuurmonumenten.
De natuurbeheerder heeft samen met boswachters en terreinbeheerders van het Wereld Natuur Fonds (WWF) en LandschappenNL een overzicht gemaakt van de droogteschade in Nederland, nu de zomer op zijn eind loopt. Volgens de organisaties is de wekenlange hittegolf van augustus “de genadeklap” geweest voor veel natuurgebieden. Het voorjaar verliep al extreem droog met lage grondwaterstanden, droogval en slechte waterkwaliteit als gevolg. Regen in juli bracht wat verbetering, maar de hittegolf was veel dieren en planten te veel.
De eindbalans is dat gemiddeld over het land deze zomer 214 millimeter neerslag viel tegen 224 normaal. Daarbij zijn er grote regionale verschillen. In het oosten en zuidoosten van het land viel op sommige plaatsen slechts circa 100 millimeter, terwijl in het westen en noordwesten op veel plaatsen meer dan 250 millimeter viel. Het neerslagtekort bedraagt nog zo’n 225 millimeter. Aan het begin van de zomer was zelfs nog sprake van een recordgroot neerslagtekort voor de eerste helft van juni.
Er is een jaar aan regen nodig om de droogte te verhelpen.
Natuur heeft het moeilijk
In de Nieuwkoopse Plassen en de Vechtplassen sterven bepaalde soorten orchideeën af, melden de boswachters. Boomkikkers, knoflookpadden en vroedmeesterpadden kunnen zich niet voortplanten omdat hun leefgebieden uitgedroogd zijn. Ook de kamsalamanders in Salland, Brabant en Limburg hebben daar last van. Broedvogels, weidevogels en de kraanvogels in het Fochteloërveen (Friesland) hebben het heel moeilijk. Ze hebben minder eieren gelegd, er waren te weinig insecten om de kuikens te voeden en doordat plassen en vennen droogvielen konden roofdieren makkelijk bij de nesten komen.
In de bossen sterven steeds meer loofbomen af. Het bos is al in de herfststand, aldus de natuurbeheerders. Dat komt ook door stikstofuitstoot en ziektes, maar dit jaar is het erger dan voorgaande jaren. Ook het zeldzame trilveen in Overijssel verdroogt.
Natuurmonumenten pleit al enige jaren voor een andere aanpak van de waterhuishouding in Nederland. Het grondwaterpeil moet structureel omhoog, vindt de organisatie, maar daar hebben boeren last van als ze hun land willen bewerken. Het Rijk, de waterschappen en de provincies denken na over klimaatbestendig waterbeheer.
Foto: ANP / Piroschka van de Wouw
