Verreweg de meeste insecten in ons land zijn ongevaarlijk. Veel kunnen wel steken of prikken, maar dat veroorzaakt hooguit wat lichte pijn en is meestal niet ernstig. Toch zijn er ook enkele insecten die wel gevaarlijk kunnen zijn in Nederland. In dit artikel zetten we de meest gevaarlijke insecten in ons land voor je op een rij.
Vergeleken met andere landen stellen de insecten in ons land overigens niet veel voor. Vooral in tropische gebieden komen veel gevaarlijke insecten voor, omdat bijna alle insecten van warmte houden. Denk bijvoorbeeld aan de beruchte malariamug, die wereldwijd verantwoordelijk is voor veel sterfgevallen. In Nederland overlijden gelukkig vrijwel nooit mensen door insecten. Wel kunnen insecten ernstige gezondheidsklachten veroorzaken, met name bij mensen met allergieën.
1. De teek
Misschien heb jij het vroeger ook weleens gehoord dat je na het buiten spelen een tekencheck moest doen. Teken bevinden zich namelijk in hoog gras en tussen bladeren in bossen, heide en duinen. Maar ook in je eigen tuin kunnen ze gewoon voorkomen. Als je daartussen in loopt kan een teek zomaar op jouw huid terecht komen. De teek is misschien wel één van de bekendste ‘insecten’ van Nederland, vooral omdat dit kleine beestje de ziekte van Lyme kan overbrengen. Een tekenbeet merk je vaak pas na enkele uren of zelfs dagen. Daarom is het belangrijk om jezelf goed te controleren na een wandeling in het bos of de duinen. Hoe sneller je een teek verwijdert, hoe kleiner de kans op besmetting.
2. Wesp
De gewone wesp kennen we allemaal, en de kans is groot dat je er ooit wel eens door bent gestoken. Zo’n steek doet doorgaans flink pijn, maar meestal blijft het daarbij. Vaak ontstaat er een rode bult die jeukt, maar verder is het onschuldig. Voor mensen met een allergie kan een wespensteek echter wel gevaarlijk zijn. Een allergische reactie kan leiden tot benauwdheid, duizeligheid of zelfs een ernstige, zich over het hele lichaam verspreidende allergische reactie (anafylaxie). Ook een steek in de mond of keel kan gevaarlijk zijn, omdat zwelling daar de luchtwegen kan blokkeren. In deze gevallen is het noodzakelijk direct 112 te bellen.
2. Hoornaar
Dan is er nog de hoornaar. Dit is één van de grootste wespensoorten in Nederland. Ze zijn ongeveer twee keer zo groot als de gewone wesp en het meest actief in de late zomer en vroege herfst. Hoewel ze minder agressief zijn dan gewone wespen, is hun steek nog een stuk pijnlijker. De zwellingen na een steek zijn meestal groter, maar voor de meeste mensen is dat niet gevaarlijk. Voor mensen met een allergie kan een steek, net zoals bij de gewone wesp, wel gevaarlijk zijn. Bovendien vormt de Aziatische hoornaar een bedreiging voor bijen in ons land en wordt daarom actief bestreden.
4. Eikenprocessierups
Waarschijnlijk heb je in de zomermaanden weleens bomen gezien die zijn gemarkeerd met rood-wit lint. Dit betekent vaak dat de boom eikenprocessierupsen bevat. De eikenprocessierups is inmiddels berucht in ons land en komt steeds vaker voor. De brandharen van deze rups kunnen jeuk, huiduitslag en geïrriteerde luchtwegen veroorzaken. Vooral in de zomermaanden is het dus oppassen geblazen bij eikenbomen. Het aantal eikenprocessierupsen is echter sterk afhankelijk van het weer. Zo kennen we zomers waarin ze nauwelijks voorkomen, terwijl ze in andere zomers juist in groten getale aanwezig zijn.
5. Steekmug
De gewone mug die we allemaal kennen, is natuurlijk helemaal niet gevaarlijk. Ze kunnen wel erg irritant zijn, vooral als je ’s nachts in bed ligt en er eentje langs je oor zoemt. Muggen steken bovendien vrij snel, maar ook die steek is ongevaarlijk. Wel kan het een rode huidirritatie veroorzaken die behoorlijk kan jeuken. De gewone mug is dus vooral vervelend, maar door klimaatverandering rukken exotische soorten, zoals bijvoorbeeld de tijger- of de malariamug op. Deze muggen kunnen wel gevaarlijk zijn, omdat ze tropische ziektes kunnen overbrengen, zoals knokkelkoorts (dengue), of malaria. Vooralsnog is het risico in Nederland nog erg klein, maar onderzoekers houden de situatie nauwlettend in de gaten.
